بهداشت ارتودنسی ثابت - آموزش مسواک و نخ دندان با براکت و سیم

اول یه باور غلط رو روشن کنیم.

خیلیها فکر میکنن ارتودنسی ثابت خودش باعث پوسیدگی دندون میشه.

در صورتی که در این روش براکت و سیم روی دندونها چسبونده میشه و این وسایل به خودی خود نه اسید تولید میکنن و نه باعث خراب شدن دندون میشه.

فقط سیم و براکت باعث گیر غذایی میشن. هرچی میخوری یه مقدارش لای اینا گیر میکنه. مشکل از جایی شروع میشه که این مواد غذایی تمیز نشن که باعث پوسیدگی و التهاب لثه میشه.

صاف شدن دندون بدون سالم موندنش هیچ ارزشی نداره. اگه آخر درمان دندونات مرتب باشه ولی پر از لک سفید و پوسیدگی باشه، عملا نتیجه خوبی نگرفتی.

وسایل ضروری برای بهداشت ارتودنسی ثابت

برای اینکه تمیز کردن دندونها با ارتودنسی ثابت این وسایل رو نیاز داری:

• مسواک مخصوص ارتودنسی
• مسواک بین دندونی
• نخ دندون مخصوص ارتودنسی
• در صورت امکان واترجت

مسواک ارتودنسی رو چطور استفاده کنم؟

تفاوت اصلی مسواک ارتودنسی با مسواک معمولی اینه که وسط برسش یه فرورفتگی داره (حالت V شکل). این طراحی باعث میشه براکت داخل اون قسمت بشینه و الیاف کناری بتونن اطراف براکت و زیر سیم رو بهتر تمیز کنن.

• مسواک رو با زاویه 45 درجه زیر براکت بگیر و با حرکت های کوتاه رفت و برگشتی تمیز کن.
• بعد مسواک رو صاف روی براکت و سطح دندون بکش.
• دوباره با زاویه 45 درجه بالای براکت رو تمیز کن.
• لبه لثه رو جداگانه تمیز کن.
• پشت دندونا و سطح جونده رو فراموش نکن.
• باید دونه دونه دندوناتو تمیز کنی.
• عجله نکن. حداقل 3 تا 4 دقیقه زمان بذار.

مسواک معمولی کافیه یا حتما باید مسواک مخصوص ارتودنسی بخرم؟

• با مسواک معمولی هم میشه، اما تمیز کردن سخت تره.
• مسواک ارتودنسی کار رو دقیقتر میکنه.

نخ دندون ارتودنسی را چطور استفاده کنم؟

این نخ ها معمولا به دو شکل هستن:

1- سوپرفلاس

سه قسمت داره:

• یه سر سفت و نازک برای رد کردن از زیر سیم
• یه قسمت اسفنجی و ضخیم برای تمیز کردن اطراف براکت
• یه قسمت نخ معمولی برای تمیز کردن بین دندونا
• همین طراحی باعث میشه هم زیر سیم تمیز بشه، هم بین دندونا.

2- نخ دندون معمولی +  عبوردهنده نخ دندون

عبور دهنده یه وسیله پلاستیکی کوچیک شبیه سوزنه که کمک میکنه نخ رو از زیر سیم رد کنی. بعدش مثل نخ معمولی استفاده میشه.

• نخ مخصوص رو از زیر سیم رد کن.
• بین دو دندون ببر.
• نخ رو به شکل C دور دندون قرار بده.
• آروم تا زیر لثه ببر و بالا پایین حرکت بده.
• برای تمام فاصله ها تکرار کن.
• حداقل روزی یک بار، ترجیحا شب قبل خواب.

چرا نخ دندون در ارتودنسی اینقدر مهمه؟

مسواک فقط سطوح بیرونی دندونو تمیز میکنه. اما بیشترین پوسیدگی ها بین دندونا شروع میشه.

اگه بین دندونات تمیز نشه:

• خرده غذا باقی میمونه
• پلاک تشکیل میشه
• پوسیدگی بین دندونی ایجاد میشه
• التهاب لثه شروع میشه

فرچه بین دندونی چه کاربردی دارد؟

فرچه بین دندونی یه مسواک کوچیک و باریکه که برای تمیز کردن فضاهای بین دندون، کنار براکت و زیر سیم ارتودنسی طراحی شده. ظاهرش شبیه یه برس ریز بطری شور هست که سرش استوانه ای یا مخروطیه و روی یه دسته پلاستیکی قرار گرفته.

وقتی ارتودنسی ثابت داری، زیر سیم و اطراف براکت ها جاهایی هستن که مسواک معمولی بهش دسترسی کامل نداره. دقیقا همون جاها بیشترین گیر غذایی و تجمع پلاک رو دارن. فرچه بین دندونی برای همین نقاط ساخته شده. فرچه بین دندونی برای تمیز کردن زیر سیم و اطراف براکت عالیه.

• سایز مناسب رو انتخاب کن.نه خیلی بزرگ که گیر کنه، نه خیلی کوچیک که تمیز نکنه.
• فرچه رو آروم از زیر سیم رد کن.
• به سمت بالا و پایین حرکت بده تا اطراف براکت تمیز بشه.
• فشار زیاد وارد نکن که سیم خم نشه یا براکت کنده نشه.
• میتونی روزی یک تا دو بار استفاده کنی، مخصوصا بعد از وعده هایی که حس میکنی گیر غذایی بیشتری داشتی.

واترجت چه کمکی میکنه؟

واتر جت یه مخزن آب داره. آب با فشار از طریق یه سری باریک خارج میشه و بین دندونا و زیر سیم هدایت میشه.

این فشار آب:

• خرده غذاهای گیر کرده رو خارج میکنه
• بخشی از پلاک نرم رو جدا میکنه
• به کاهش التهاب لثه کمک میکنه

اما جای نخ دندون رو نمیگیره، مکمل حساب میشه.

روزی چند بار باید مسواک بزنم وقتی ارتودنسی ثابت دارم؟

جواب رایج اینه که سه بار در روز.

اما یه نکته مهم تر وجود داره، درست مسواک زدن مهمتر از تعداد مسواک زدنه. حتی اگه یه بار در روز مسواک بزنی ولی کاملا اصولی، دقیق و با حوصله تمیز کنی، خیلی بهتر از اینه که سه بار سریع و سطحی مسواک بزنی.

با این حال بهترین حالت اینه که:

• بعد صبحانه
• بعد ناهار
• و حتما قبل خواب مسواک بزنی.

مسواک و نخ دندون شب از همه مهمتره چون قراره چند ساعت غذا تو دهنت نمونه.

اگر درست مسواک نزنم چه اتفاقی میفته؟

وقتی مسواک سطحی بزنی یا بعضی قسمتها رو تمیز نکنی:

• خرده غذا لای براکت میمونه
• بین دندونا تمیز نمیشه
• کنار لثه و روی دندونها پلاک جمع میشه

و همین تشکیل پلاک شروع مشکل هست.

پلاک دندونی چیه و چرا در ارتودنسی ثابت بیشتر تشکیل میشه؟

پلاک یه لایه سفید و چسبنده است که از باکتری و باقی مانده غذا روی دندون تشکیل میشه.

در ارتودنسی چون گیر غذایی بیشتره، پلاک سریع تر ایجاد میشه.

اگه پلاک هر روز برداشته نشه باکتری ها اسید تولید میکنن در نتیجه:

• التهاب لثه پیدا میکنی
• مینای دندون تخریب میشه
• و اطراف براکت لکه سفید ایجاد میشه
• پوسیدگی شروع میشه.

التهاب لثه در ارتودنسی ثابت چگونه ایجاد میشود؟

وقتی پلاک کنار لثه باقی بمونه باعث تحریک بافت لثه میشه و سیستم دفاعی بدن به این تحریک واکنش نشان میده. نتیجه این واکنش، قرمزی، تورم و خونریزی لثه ست که به آن التهاب لثه میگن:

• لثه قرمز میشه
• متورم میشه
• خونریزی موقع مسواک ایجاد میشه
• حتی لثه بزرگ و برجسته میشه
• تاج دندون کوتاه تر دیده میشه

لکه های سفید دور براکت ها چیه؟

لکه های سفیدی که بعضی وقت ها دور براکت ها روی دندون دیده میشه، در واقع نشانه ضعیف شدن مینای دندون در همون نقطه است.

وقتی غذا و شیرینی لای سیم و براکت میمونه و خوب تمیز نمیشه، میکروب های داخل دهان شروع میکنن از قند تغذیه کنن و اسید تولید کنن.

این اسید کم کم مواد معدنی مهم مینای دندون مثل کلسیم و فسفات رو از سطح دندون خارج میکنه و باعث میشه اون قسمت دندون حالت مات و سفید گچی پیدا کنه.

این مرحله، شروع پوسیدگی محسوب میشه و هنوز دندون سوراخ نشده، ولی سطح مینا ضعیف شده است.

به همین خاطر خیلی تأکید میکنیم که در طول درمان ارتودنسی ثابت، بهداشت دندون رو خیلی دقیق رعایت کنی. چون اگر این لکه های سفید ایجاد بشن، معمولا بعدا کاملا پاک نمیشن و ممکنه بعد از برداشتن براکت ها بیشتر هم دیده بشن، چون قسمت هایی که زیر براکت بوده رنگ طبیعی تر داشته و اطرافش که خوب تمیز نشده مات تر و سفیدتر به نظر میرسه.

بهترین کار اینه که اصلا اجازه ندی این لکه ها تشکیل بشن، چون پیشگیری خیلی راحت تر از درمان بعد از ایجاد لکه ست.

وقتی ارتودنسی ثابت هر چند وقت یکبار باید جرمگیری انجام بدم؟

اگه پلاک مدت طولانی بمونه، سفت میشه و تبدیل به جرم میشه.

جرم با مسواک پاک نمیشه و باید جرمگیری انجام بشه.

بسته به رعایت بهداشت ممکنه هر 6 ماه یکبار نیاز داشته باشی یا اصلا توطول درمان لازم نشه جرمگیری کنی.

اگه دندونم موقع ارتودنسی ثابت پوسیده بشه چی میشه؟

بسته به شدت و ناحیه پوسیدگی:

• ممکنه بدون برداشتن براکت ترمیم انجام بشه
• یا موقتا براکت برداشته بشه

چرا با ارتودنسی ثابت دندونام زردتر از قبل شده؟

علت های رایج: تجمع پلاک تشکیل جرم تمیز نکردن دقیق اطراف براکت

• اگر زردی دندون فقط به خاطر جرم یا رنگ گرفتن سطح دندون باشد، معمولا با جرمگیری یا در صورت سالم بودن دندون با بلیچینگ در پایان درمان تا حد زیادی بهتر میشه.
• اما اگر تغییر رنگ به خاطر تغییرات عمقی باشه، ممکنه کاملا از بین نره. اگه بهداشت رو درست رعایت کنی، بعد از پایان ارتودنسی ثابت دندونات سالم و یکدست میمونه.

از کجا بفهمم بهداشتم در ارتودنسی ثابت  خوبه یا نه؟

چند نشانه ساده وجود دارد که میتونی با آنها بفهمی بهداشت دندونات در زمان ارتودنسی خوبه:

• لثه ها قرمز و متورم نیستن یا خونریزی ندارن.
• اطراف براکت ها حالت سفید گچی یا مات نداره.
• بوی بد دهان نداری.
• وقتی با خلال یا ناخن خیلی آرام روی دندون میکشی، لایه چسبنده سفید جدا نمیشه.
• دندونها سطح صاف و براق دارن.

اگر این نشانه ها را داری، یعنی بهداشت دهانت در وضعیت خوبیه.

اگر هر کدوم از این موارد رو نداری، باید مسواک زدن، نخ کشیدن و تمیز کردن اطراف براکت ها را دقیقتر انجام بدی.

جمع بندی و پیام مطب دکتر نبی

در طول درمان ارتودنسی ثابت، مهم ترین موضوع حفظ سلامت و بهداشت دندون هاست. اگر ارتودنسی انجام دادی، بهتره اصول مسواک زدن، استفاده از نخ دندون، فرچه بین دندونی و در صورت نیاز واترجت را به صورت دقیق و روزانه رعایت کنی تا از ایجاد پلاک، التهاب لثه و لکه سفید اطراف براکت جلوگیری کنی.

در مطب دکتر نبی، هنگام انجام ارتودنسی ثابت، به طور کامل و دقیق بهت آموزش داده میشه که چطوری بهداشت دندونات رو رعایت کنی. همچنین در هر جلسه چکاپ، وضعیت بهداشت دهان و دندون توسط دکتر بررسی میشه تا اگر نیاز به اصلاح یا آموزش بیشتر باشه، راهنمایی لازم بهت بدن.

اگر سوالی درباره بهداشت ارتودنسی داری یا در رعایت آن نیاز به راهنمایی بیشتری حس میکنی، حتما در ویزیت بعدی از تیم درمانی یا دکتر نبی بپرس تا بهترین نتیجه درمانی و سلامت دندونات حفظ بشه.

واتساپ

تماس تلفنی

02188873135 - 02188873136 - 09912806784