نویسنده: سحر دانائی

بازبینی علمی: دکتر حسن نبی بیدهندی

آخرین بازبینی: [تاریخ آخرین بازبینی]

درمان ارتودنسی ثابت در بیمار کشیدنی فقط مرتب کردن دندان ها و بعد بستن فضای دندان کشیده شده نیست. از همان مراحل اولیه باید مشخص باشه فضای ایجاد شده قرار است چطور مصرف بشه، انکوریج در چه سطحی حفظ بشه، دندان های قدامی و خلفی چه حرکتی داشته باشند و در ابعاد افقی، عمودی و طرفی چه تغییراتی مجاز یا غیرمجاز هستند.

اگر این کنترل از همان Leveling و Alignment شروع نشه، ممکنه در پایان فضا بسته شده باشه اما رابطه مولری، میدلاین، تورک دندان های قدامی یا اکلوژن با طرح درمان اولیه هماهنگ نباشه. به همین دلیل درمان بیمار کشیدنی را باید یک مسیر پیوسته از مرتب کردن دندان ها تا کنترل انکوریج، مدیریت بایت، بستن فضا و Finishing دید.

محدوده این مقاله: در این صفحه فرض بر اینه که تشخیص بیمار، تصمیم به کشیدن دندان و انتخاب دندان مورد نظر قبلا انجام شده. تمرکز این مقاله روی نحوه پیش بردن درمان بعد از شروع ارتودنسی ثابت است؛ یعنی Leveling و Alignment، کنترل انکوریج، اصلاح Deep Bite در صورت نیاز، Space Closure و Finishing.

مراحل کلی درمان بیمار کشیدنی چیست؟

برای آموزش میشه درمان بیمار کشیدنی را به چند فاز اصلی تقسیم کرد: مرتب کردن و هم سطح کردن دندان ها، کنترل انکوریج و بایت، بستن فضای کشیدن و در نهایت Finishing. این مراحل کاملا جدا از هم نیستند؛ مخصوصا کنترل انکوریج که از همان سیم های اولیه شروع میشه و تا پایان بستن فضا ادامه داره.

مرحله هدف اصلی مواردی که باید کنترل شوند
Leveling و Alignment مرتب شدن دندان ها، اصلاح Rotation و آماده شدن قوس مصرف فضای کشیدن، انکوریج، موقعیت براکت و فرم قوس
کنترل بایت و ابعاد اکلوژن اصلاح مشکلات عمودی و آماده شدن برای بستن فضا Overbite، Curve of Spee و تغییرات عمودی قدام و خلف
Space Closure مصرف کنترل شده فضای کشیدن Anchorage Loss، Torque، Tipping، Midline و رابطه مولری
Finishing رسیدن به موقعیت نهایی دندان ها و اکلوژن Root Parallelism، Tip، Torque، تماس ها و Settling

Deep Bite مرحله اجباری همه بیماران کشیدنی نیست. اگر بیمار Deep Bite نداره، صرف کشیدنی بودن کیس دلیل نمیشه حتما مکانیک اصلاح Deep Bite اجرا کنیم. چیزی که در همه بیماران باید کنترل بشه بعد عمودی درمانه، چون مرتب کردن قوس و بستن فضا میتونه Overbite و موقعیت عمودی دندان ها را تغییر بده.

اگر میخواهید درمان کیس های کشیدنی را روی بیمار واقعی دنبال کنید

در دوره جامع ارتودنسی دکتر نبی، مباحثی مثل طرح درمان، Sequence سیم ها، کنترل انکوریج، Deep Bite، بستن فضای بیماران کشیدنی و Finishing به صورت مرحله به مرحله آموزش داده میشن.

پشتیبانی دوره فقط به آموزش محدود نیست. میتونید برای بیمار خودتون در پنل پرونده تشکیل بدید، عکس ها و مدارک را آپلود کنید و پرونده را برای مشاوره ارسال کنید. این کار هم در ابتدای درمان برای طرح درمان قابل استفاده است و هم وسط درمان؛ اگر سوالی پیش بیاد، دوباره به همان پرونده مراجعه میکنید و سوال جدید را در ادامه همان کیس مطرح میکنید.

برای سوال درباره ثبت نام میتونید در واتساپ 09023486167 پیام بدید یا با 09023486167 و 02188663096 تماس بگیرید.

مرحله اول: Leveling و Alignment در بیمار کشیدنی

در مرحله Leveling و Alignment هدف فقط این نیست که ظاهر قوس مرتب بشه. باید دندان ها در مسیر درست حرکت کنند، Rotationها تا حد لازم اصلاح شوند، براکت ها بتونند اطلاعات مورد نظر را به دندان منتقل کنند و در عین حال فضای کشیدن بدون برنامه مصرف نشه.

چسباندن دقیق براکت چرا مهم است؟

در سیستم های Preadjusted مثل MBT، محل قرار گرفتن براکت روی نتیجه نهایی اثر مستقیم داره. خطای عمودی براکت میتونه ارتفاع دندان را تغییر بده، خطای مزیودیستالی روی Tip اثر بذاره و قرارگیری نامناسب براکت باعث بشه در مراحل بعد برای Finishing به اصلاحات بیشتری نیاز داشته باشیم.

با این حال در بیمارانی که Crowding شدیده و دندان ها روی هم قرار گرفته اند، همیشه امکان چسباندن براکت دقیقا در موقعیت ایده آل وجود نداره. در این شرایط براکت را در نزدیک ترین موقعیت قابل قبول قرار میدیم تا با سیم های اولیه مقداری از نامرتبی برطرف بشه. بعد از باز شدن قوس، موقعیت براکت دوباره بررسی میشه و در صورت نیاز Rebonding یا Releveling انجام میدیم.

نکته بالینی: براکتی که در ابتدای درمان به دلیل Crowding شدید در موقعیت غیرایده آل چسبانده شده، نباید بدون بررسی تا پایان درمان باقی بمونه. بعد از مرتب شدن اولیه قوس، Position براکت ها باید دوباره ارزیابی بشه.

Sequence سیم ها در پروتکل درمانی دکتر نبی

در پروتکل دکتر نبی، سیم ها به تدریج از سیم های سبک و انعطاف پذیر به سیم های مستطیلی و بعد سیم های استیل میرسند. هدف این نیست که فقط در هر جلسه سیم ضخیم تر بشه؛ قبل از تغییر سیم باید وضعیت Alignment، Engagement براکت ها، Rotationها، بایت و واکنش دندان ها بررسی بشه.

ترتیب سیم های اولیه و حرارتی

Sequence معمول در درمان های دکتر نبی به این ترتیبه:

  • 0.012 Super Elastic NiTi
  • 0.016 Heat Activated NiTi
  • 0.019 × 0.025 Heat Activated NiTi
  • در صورت نیاز، استفاده از سیم Curve دار
  • 0.020 × 0.025 Heat Activated NiTi
  • بعد از آن ورود به مرحله سیم های Stainless Steel

0.012 Super Elastic برای شروع Alignment و وارد کردن نیروی سبک استفاده میشه. با مرتب تر شدن دندان ها و امکان Engagement بهتر براکت ها، به تدریج وارد سیم های حرارتی بزرگ تر میشیم تا کنترل بیشتری روی قوس و دندان ها داشته باشیم.

بعد از سیم حرارتی 0.019 × 0.025، اگر وضعیت بایت و اهداف درمان به استفاده از Curve نیاز داشته باشه، سیم Curve دار وارد Sequence میشه. بعد از این مرحله 0.020 × 0.025 Heat Activated NiTi قرار میگیره و سپس وارد مرحله سیم های استیل میشیم. استفاده از Curve صرفا به دلیل کشیدنی بودن بیمار انجام نمیشه و باید بر اساس وضعیت بایت و هدف مکانیکی همان کیس باشه.

سیم های استیل مورد استفاده

بعد از مرحله سیم های حرارتی، بر اساس مکانیک مورد نیاز وارد سیم استیل میشیم. در پروتکل دکتر نبی معمولا یکی از این گزینه ها استفاده میشه:

  • 0.019 × 0.025 Stainless Steel معمولی
  • 0.019 × 0.025 Stainless Steel هوک دار
  • 0.020 Stainless Steel

انتخاب بین این سیم ها فقط به ضخامت سیم مربوط نیست. باید بدونیم در مرحله بعد چه مکانیکی قراره انجام بشه، آیا قرار است الاستیک استفاده بشه، محل اعمال نیرو کجاست و برای کنترل انکوریج و بستن فضا چه نوع سیمی مناسب تره.

در درمان های کشیدنی: معمولا به الاستیک نیاز هست. به همین دلیل در این بیماران سیم های استیل هوک دار کاربرد زیادی دارند، چون هوک محل مشخص و قابل کنترل تری برای اتصال الاستیک و اجرای مکانیک مورد نظر ایجاد میکنه.

این Sequence یک پروتکل درمانی است و جای تشخیص هر بیمار را نمیگیره. ممکنه بر اساس میزان Crowding، Deep Bite، شرایط پریودنتال، انکوریج، Position دندان ها یا پاسخ بیمار به درمان، مدت ماندن روی یک سیم یا زمان ورود به سیم بعدی متفاوت باشه.

کنترل انکوریج از همان مرحله مرتب کردن دندان ها شروع میشه

یکی از اشتباهات مهم اینه که کنترل Anchorage را فقط مربوط به زمان بستن فضای کشیدن بدونیم. در واقع انکوریج از همان سیم های اولیه باید کنترل بشه. وقتی یک کانین خارج قوس وارد قوس میشه یا Crowding شدید مرتب میشه، دندان های دیگر هم تحت تاثیر نیرو قرار میگیرند و ممکنه بخشی از فضای کشیدن به شکلی مصرف بشه که در طرح درمان پیش بینی نشده.

قبل از شروع درمان باید مشخص باشه چه مقدار از فضای کشیدن برای مرتب کردن دندان ها مصرف میشه، چه مقدار برای Retract کردن قدام لازم داریم و چه مقدار حرکت مزیالی دندان های خلفی قابل قبول است. اگر این نسبت از ابتدا مشخص نباشه، ممکنه در پایان فضا بسته بشه اما هدف ساژیتال درمان از دست رفته باشه.

کنترل انکوریج در بعد افقی

در بعد افقی یا ساژیتال، باید حرکت دندان های قدامی و خلفی را نسبت به فضای کشیدن دنبال کنیم. مثلا اگر هدف اصلی Retract کردن دندان های قدامیه، حرکت بیش از حد مولرها به مزیال میتونه فضای مورد نیاز برای Retract را مصرف کنه.

در مقابل، بعضی بیماران از ابتدا اجازه دارند مقداری Mesial Movement در سگمنت خلفی داشته باشند. بنابراین هر حرکت مزیالی مولر را نباید به صورت خودکار Anchorage Loss در نظر گرفت. Anchorage Loss زمانی معنی داره که حرکتی خارج از طرح درمان اتفاق افتاده باشه.

کنترل انکوریج در بعد عمودی

انکوریج فقط جلو و عقب رفتن دندان ها نیست. حرکت عمودی مولرها و دندان های قدامی میتونه Overbite و حتی جهت چرخش مندیبل را تغییر بده. به همین دلیل در هر بیمار باید بدونیم چه مقدار Extrusion یا Intrusion قابل قبوله و چه حرکتی میتونه نتیجه درمان را خراب کنه.

در بیمار High Angle معمولا نسبت به Extrusion ناخواسته دندان های خلفی حساس تر هستیم. در بیمار Deep Bite با الگوی متفاوت ممکنه باز کردن بایت از مسیر دیگری انجام بشه. تصمیم باید بر اساس مشکل عمودی خود بیمار گرفته بشه.

کنترل انکوریج در بعد طرفی

در بعد طرفی باید عرض قوس، Rotation مولرها، Buccolingual Inclination دندان های خلفی و وجود Crossbite را دنبال کنیم. ممکنه فضا در ظاهر بسته بشه ولی همزمان قوس باریک تر بشه یا دندان های خلفی Tipping نامناسب پیدا کنند.

Deep Bite در بیمار کشیدنی چطور مدیریت میشه؟

اگر بیمار Deep Bite داره، قبل از انتخاب مکانیک باید علت Deep Bite مشخص بشه. کاهش Overbite میتونه از طریق Intrusion واقعی دندان های قدامی، Extrusion خلف، Proclination دندان های قدامی، Leveling کرو اسپی یا ترکیبی از این حرکت ها اتفاق بیفته. این روش ها از نظر اثر بیومکانیکی یکسان نیستند.

مرور سیستماتیک منتشر شده در 2025 هم نشان میده روش های مختلف میتونند Deep Bite را اصلاح کنند، اما نوع حرکت دندانی که ایجاد میکنند متفاوت است و برای همه روش ها شواهد با کیفیت یکسان وجود نداره. به همین دلیل هدف فقط کاهش عدد Overbite نیست؛ باید مشخص باشه این کاهش از چه حرکتی به دست اومده. [1]

نکته مهم: در بیمار کشیدنی که بعدا قرار است Retract قابل توجه قدام داشته باشه، اصلاح Deep Bite باید با مکانیک Space Closure هماهنگ باشه. اگر فقط بایت را موقتا باز کنیم ولی هنگام Retract دوباره همان مشکل ایجاد بشه، اصلاح اولیه پایدار نمیمونه.

چه زمانی بیمار برای بستن فضا آماده است؟

شروع Space Closure نباید فقط بر اساس تعداد جلسات یا رسیدن ظاهری دندان ها به یک قوس مرتب انجام بشه. قبل از شروع، باید ببینیم دندان ها واقعا به حد کافی Level و Align شده اند، براکت ها در موقعیت مناسب قرار دارند و سیم کاری توان کنترل حرکت بعدی را داره.

  • Crowding اصلی تا حد لازم برطرف شده باشه.
  • Rotationهای شدید باقی نمونده باشند.
  • براکت هایی که در ابتدای درمان در موقعیت موقت چسبانده شده بودند دوباره بررسی شده باشند.
  • Engagement سیم مناسب باشه.
  • هدف انکوریج مشخص باشه.
  • وضعیت Deep Bite یا Open Bite با مکانیک مرحله بعد سازگار باشه.
  • Midline اولیه و مقدار Asymmetry مشخص باشه.

اگر میخواهید خود مرحله Space Closure، انتخاب سیم و نکات اجرایی آن را جداگانه مرور کنید، در مقاله بستن فضا در ارتودنسی این مبحث به صورت اختصاصی توضیح داده شده.

شواهد مربوط به زمان شروع حرکت بعد از Extraction نشان میدن شروع زودتر Space Closure میتونه در دوره اولیه سرعت حرکت را افزایش بده، اما شواهد هنوز برای تعیین یک زمان ثابت برای همه بیماران کافی نیست. بنابراین شرایط بافت، وضعیت Extraction Site و مکانیک درمان همچنان مهم هستند. [2]

En-masse یا Two-step؛ فضای کشیدن را چطور ببندیم؟

برای Retract کردن سگمنت قدامی دو رویکرد شناخته شده داریم. در Two-step ابتدا کانین ها Retract میشن و بعد انسیزورها حرکت میکنند. در En-masse، سگمنت قدامی به صورت یک واحد Retract میشه. هیچ کدام را نباید به صورت یک نسخه ثابت برای همه بیماران انتخاب کرد.

En-masse Retract

در En-masse مراحل Retract کمتر میشه و تمام سگمنت قدامی با یک سیستم نیرو حرکت میکنه. برای اجرای درست، باید انکوریج، سیم کاری، Torque قدام و Line of Force را به خوبی کنترل کنیم.

مرور سیستماتیک 2025 روی مطالعات Randomized نشان داد En-masse از نظر مقدار Retract انسیزورها و Anchorage Loss تفاوت بزرگی با Two-step نشون نداده، اما زمان مرحله Retract در En-masse کمتر بوده. ناهمگنی مطالعات باعث میشه این نتیجه را به عنوان برتری مطلق یک روش در نظر نگیریم. [3]

Two-step Retract

Two-step زمانی میتونه انتخاب مناسبی باشه که بخواهیم حرکت کانین را جداگانه مدیریت کنیم یا از فضای ایجاد شده برای مرتب کردن قدام استفاده کنیم. اما دو مرحله ای بودن به تنهایی تضمین نمیکنه که انکوریج بهتر حفظ بشه. اگر سیستم نیرو یا Anchorage Unit مناسب نباشه، در این روش هم حرکت ناخواسته دندان های خلفی اتفاق میفته.

Sliding Mechanics و Loop Mechanics چه تفاوتی دارند؟

در Sliding Mechanics، براکت یا تیوب روی Archwire حرکت میکنه و اصطکاک، Binding، زاویه سیم نسبت به Slot و کیفیت Alignment روی حرکت اثر میذارن. در Loop Mechanics یا Frictionless Mechanics، سیستم نیرو از طریق طراحی Loop ایجاد میشه و امکان کنترل Moment-to-Force وجود داره.

انتخاب بین این دو روش باید بر اساس مکانیک مورد نظر، سطح مهارت درمانگر و نیاز انکوریج انجام بشه. مطالعه Randomized منتشر شده در 2024 در بیماران با Bimaxillary Protrusion نشان داد هر دو روش میتونند اهداف درمان را ایجاد کنند و اختلاف سرعت Retract اگرچه از نظر آماری به نفع روش Frictionless بود، از نظر بالینی معنی دار گزارش نشد. [4]

Power Chain یا NiTi Closed Coil Spring؟

هر دو روش در Sliding Mechanics برای بستن فضا استفاده میشن. Power Chain با گذشت زمان افت نیرو داره و مقدار نیروی آن به طول Chain، میزان کشش و شرایط دهان وابسته است. NiTi Closed Coil معمولا نیروی یکنواخت تری در طول فعال سازی ایجاد میکنه.

مرور سیستماتیک و متاآنالیز مربوط به روش های Space Closure نشان داده NiTi Coil در بعضی مطالعات سرعت بیشتری داشته، اما اختلاف نتایج بین مطالعات باعث میشه انتخاب وسیله فقط بر اساس سرعت انجام نشه. نوع مکانیک، مقدار نیرو، هزینه، کنترل در جلسات بعد و شرایط بیمار هم مهم هستند. [5]

برای حفظ انکوریج از چه روش هایی استفاده میشه؟

هر چه سهم بیشتری از فضای Extraction برای Retract کردن قدام لازم داشته باشیم، نیاز به تقویت Anchorage بیشتر میشه. بسته به کیس میشه از Consolidation دندان های خلفی، Transpalatal Arch، Nance، الاستیک ها یا Temporary Anchorage Device استفاده کرد.

مرورهای سیستماتیک نشان داده اند Miniscrewها در مواردی که نیاز به Anchorage قوی داریم میتونند نسبت به روش های Conventional حفظ انکوریج بیشتری ایجاد کنند. البته TAD برای همه بیمارهای کشیدنی لازم نیست و انتخاب آن باید بر اساس مقدار Anchorage مورد نیاز، محل قرارگیری، وضعیت استخوان، جهت نیرو و اهداف درمان انجام بشه. [6]

TPA انکوریج مطلق ایجاد نمیکنه: TPA برای کنترل عرض، Rotation مولرها و بعضی اهداف انکوریج مفیده، اما مرورهای سیستماتیک نشان داده اند نباید از آن انتظار Anchorage مطلق داشته باشیم. [7]

Line of Force در بستن فضا چرا مهم است؟

در Space Closure فقط مقدار نیرو مهم نیست. محل عبور خط نیرو نسبت به Center of Resistance تعیین میکنه دندان یا سگمنت بیشتر Tipping داشته باشه، به Translation نزدیک بشه یا یک Component عمودی هم ایجاد بشه.

Power Arm، Hook روی سیم و محل Anchorage میتونند Line of Force را تغییر بدن. به همین دلیل وقتی ارتفاع Hook یا محل اتصال الاستیک عوض میشه، فقط نقطه اتصال تغییر نکرده؛ Moment ایجاد شده روی سگمنت قدامی و Component عمودی نیرو هم میتونه متفاوت بشه.

این موضوع در بیمار کشیدنی اهمیت زیادی داره، چون ممکنه در ظاهر فضا به خوبی بسته بشه ولی همزمان انسیزورها Lingual Tipping پیدا کنند یا بایت تغییر نامطلوب داشته باشه.

در هر ویزیت Space Closure چه چیزهایی را بررسی کنیم؟

فقط اندازه فضای باقی مانده را بررسی نکنید. سرعت بسته شدن فضا به تنهایی نشون نمیده درمان در مسیر درست قرار داره. همزمان باید وضعیت قدام، خلف، بایت و Midline بررسی بشه.

  • رابطه مولری: آیا مولرها بیشتر از مقدار برنامه ریزی شده به مزیال حرکت کرده اند؟
  • رابطه کانین: آیا حرکت کانین دو طرف متقارن است؟
  • Overjet: آیا کاهش Overjet با میزان Retract مورد انتظار هماهنگه؟
  • Overbite: آیا Space Closure باعث افزایش یا کاهش نامطلوب Overbite نشده؟
  • Torque انسیزورها: آیا قدام فقط Tipping میکنه یا کنترل ریشه هم داریم؟
  • Midline: آیا بسته شدن فضا در دو سمت باعث Shift میدلاین نشده؟
  • Rotation: آیا کانین یا مولر هنگام حرکت Rotation پیدا کرده؟
  • فرم قوس: آیا Width و Arch Form حفظ شده؟
  • بافت پریودنتال: آیا التهاب، Recession یا علامت غیرطبیعی جدیدی وجود داره؟

Anchorage Loss را چطور زود تشخیص بدیم؟

Anchorage Loss را فقط از روی کمتر شدن فضای Extraction تشخیص ندید. Mesial Movement یا Mesial Tipping مولرها، تغییر رابطه مولری، کاهش کمتر از انتظار Overjet یا تغییر موقعیت سگمنت خلفی میتونند نشونه باشند.

اگر از ابتدای درمان عکس، مدل یا اسکن مناسبی داشته باشیم، مقایسه روند حرکت راحت تره و قضاوت فقط بر اساس حافظه درمانگر انجام نمیشه.

اگر یک سمت سریع تر از سمت دیگر بسته شد چه کار کنیم؟

قبل از اینکه نیروی سمت دیگر را صرفا بیشتر کنیم باید علت اختلاف پیدا بشه. تفاوت در Anchorage، Rotation کانین یا مولر، Asymmetry اولیه، اصطکاک، Position براکت، تفاوت فضای Extraction یا فعال سازی نامتقارن میتونند باعث بسته شدن نامتقارن فضا بشن.

ادامه همان مکانیک بدون تشخیص علت میتونه Midline را جابه جا کنه و در انتهای درمان رابطه کانین سمت راست و چپ متفاوت باشه.

کنترل Torque دندان های قدامی در بیمار کشیدنی

یکی از مشکلاتی که هنگام Retract قدام میتونه اتفاق بیفته از دست رفتن Torque انسیزورهاست. اگر کنترل مناسب وجود نداشته باشه، تاج دندان ها ممکنه بیشتر از ریشه به سمت لینگوال حرکت کنه و به جای Bodily Movement، حرکت بیشتر به شکل Tipping اتفاق بیفته.

قبل از Space Closure باید Position براکت ها، Engagement سیم مستطیلی، Play بین سیم و Slot، Line of Force و نیاز به Torque Compensation بررسی بشه. موقعیت تاج به تنهایی برای قضاوت کافی نیست؛ موقعیت ریشه هم باید در پایان حرکت قابل قبول باشه.

علامت هشدار: اگر هنگام Retract فقط تاج انسیزورها به سمت لینگوال میره، Overbite بیشتر میشه یا Inclination قدام سریع تر از مقدار مورد انتظار تغییر میکنه، قبل از ادامه فعال سازی باید کنترل Torque و Force System دوباره بررسی بشه.

ریشه ها و بافت پریودنتال را فراموش نکنید

External Apical Root Resorption یکی از عوارض شناخته شده درمان ارتودنسیه و شدت آن بین بیماران یکسان نیست. مقدار حرکت دندان، طول درمان، وضعیت اولیه ریشه و ویژگی های فردی بیمار میتونند روی ریسک اثر بذارن. مرورهای جدید هم وجود Root Resorption در درمان با Fixed Appliance را تایید میکنند. [8]

در بیمار کشیدنی که مقدار حرکت دندان های قدامی زیاده یا درمان طولانی شده، بررسی ریشه ها بر اساس شرایط کیس اهمیت بیشتری پیدا میکنه. از طرف دیگه دندان باید در محدوده بیولوژیک استخوان آلوئول حرکت کنه؛ صرف اینکه Crown Position در پایان مناسب به نظر برسه کافی نیست.

Finishing بعد از بستن فضای کشیدن

صفر شدن فضای بین دندان ها به معنی تمام شدن درمان نیست. ممکنه تاج دندان ها تماس پیدا کرده باشند ولی ریشه ها هنوز Parallel نباشند یا Torque، Tip، Midline و تماس های اکلوژال به اصلاح نیاز داشته باشند.

قبل از Debond حداقل این موارد باید دوباره بررسی شوند:

  • Root Parallelism در ناحیه Extraction
  • Tip دندان های مجاور فضای کشیدن
  • Torque دندان های قدامی
  • Marginal Ridgeها
  • Overjet و Overbite
  • Midline بالا و پایین
  • رابطه کانین و مولر
  • Rotationهای باقی مانده
  • Posterior Settling
  • تماس های اکلوژال

اگر فضای Extraction از نظر ظاهری بسته شده ولی ریشه ها Divergent هستند، بهتره مشکل قبل از Debond اصلاح بشه. Retainer برای اصلاح خطای Active Treatment طراحی نشده؛ وظیفه اصلی آن حفظ نتیجه ای است که قبل از Debond ایجاد شده.

خطاهای رایج در درمان بیماران کشیدنی

بیشتر مشکلات جدی کیس های کشیدنی در یک جلسه ایجاد نمیشن. معمولا چند تغییر کوچک کنترل نشده طی چند ماه کنار هم قرار میگیرند و در انتهای درمان خودشون را نشان میدن.

  • نداشتن Anchorage Plan از ابتدای درمان: معلوم نیست چه مقدار حرکت خلف قابل قبوله.
  • تمرکز فقط روی صاف شدن قوس: دندان ها مرتب میشن ولی فضای کشیدن در مسیر اشتباه مصرف میشه.
  • باقی گذاشتن براکت های اولیه بدون Rebonding: خطای Position در سیم های مستطیلی خودش را بیشتر نشان میده.
  • شروع زودهنگام Space Closure: قوس هنوز برای کنترل حرکت آماده نیست.
  • نادیده گرفتن بعد عمودی: بایت در حین Retract تغییر نامطلوب پیدا میکنه.
  • تمرکز فقط روی تاج دندان: فضا بسته میشه ولی ریشه ها Parallel نیستند.
  • کنترل نکردن Torque قدام: Retract بیشتر به صورت Lingual Tipping اتفاق میفته.
  • فعال سازی نامتقارن: Midline یا رابطه کانین دو طرف تغییر میکنه.
  • استفاده از یک وسیله بدون درک Force System: Hook، Chain، Coil، TPA یا TAD به تنهایی طرح درمان را تضمین نمیکنند.

چک لیست قبل از شروع Space Closure

قبل از شروع بستن فضا بهتره چند سوال مشخص برای همان بیمار جواب داده شده باشه. اگر پاسخ چند مورد هنوز مبهمه، احتمال اینکه در ادامه مجبور به اصلاح مکانیک بشیم بیشتر میشه.

  • فضای کشیدن قرار است چطور بین قدام و خلف تقسیم بشه؟
  • میزان Anchorage مورد نیاز چقدره؟
  • براکت ها در Position مناسب هستند؟
  • آیا Rebonding لازم بوده و انجام شده؟
  • قوس به اندازه کافی Level و Align شده؟
  • سیم مناسب مرحله Space Closure قرار گرفته؟
  • آیا بیمار Deep Bite یا Open Bite کنترل نشده داره؟
  • En-masse یا Two-step؛ دلیل انتخاب روش چیه؟
  • از Sliding Mechanics استفاده میکنیم یا Loop Mechanics؟
  • Line of Force نسبت به Center of Resistance کجاست؟
  • Torque قدام چطور کنترل میشه؟
  • Midline اولیه ثبت شده؟
  • آیا برای اجرای مکانیک به الاستیک نیاز داریم؟
  • Hook مناسب برای اتصال الاستیک وجود داره؟
  • در هر ویزیت چه شاخص هایی برای تشخیص Anchorage Loss بررسی میشن؟

ویدیوهای آموزشی بستن فضا

برای دیدن توضیح عملی بستن فضا میتونید دو ویدیوی آموزشی دکتر نبی را به ترتیب ببینید:

پشتیبانی کیس بعد از آموزش: اگر در دوره ارتودنسی دکتر نبی شرکت کرده باشید، میتونید برای بیمار خودتون داخل پنل پرونده تشکیل بدید، عکس ها و مدارک را آپلود کنید و پرونده را برای مشاوره ارسال کنید. این امکان هم در ابتدای درمان برای گرفتن طرح درمان قابل استفاده است و هم در میانه درمان؛ اگر سوالی پیش بیاد، دوباره به همان پرونده مراجعه میکنید و سوال جدید را در ادامه همان کیس مطرح میکنید. برای آشنایی با نحوه ثبت پرونده، ارسال مدارک و امکانات مشاوره میتونید صفحه اپلیکیشن دنتیستری سنتر را ببینید.

جمع بندی درمان بیمار کشیدنی

درمان بیمار کشیدنی را نباید فقط به Leveling و بعد بستن فضا خلاصه کرد. از اولین سیم باید بدونیم چه حرکتی میخواهیم، چه حرکتی را نمیخواهیم و فضای Extraction قرار است چطور مصرف بشه. کنترل انکوریج، بعد عمودی، Torque، Midline و موقعیت ریشه ها باید در تمام مسیر درمان ادامه داشته باشه.

در پروتکل دکتر نبی این مسیر از سیم 0.012 Super Elastic شروع میشه، با 0.016 Heat Activated و بعد 0.019 × 0.025 Heat Activated ادامه پیدا میکنه. اگر نیاز به سیم Curve دار وجود داشته باشه، این سیم بعد از 0.019 × 0.025 وارد Sequence میشه. بعد از آن 0.020 × 0.025 Heat Activated قرار میگیره و سپس بر اساس مکانیک مورد نیاز از سیم های استیل استفاده میشه. در درمان های کشیدنی معمولا به الاستیک نیاز هست و به همین دلیل سیم های هوک دار در این مرحله کاربرد زیادی دارند.

مهم تر از خود Sequence اینه که در هر مرحله از درمان از خودمون بپرسیم: حرکتی که الان ایجاد شده همون حرکتیه که در طرح درمان میخواستیم، یا بخشی از نتیجه با Anchorage Loss، Tipping، تغییر Torque یا تغییر نامطلوب بایت به دست اومده؟ پاسخ همین سوال تعیین میکنه درمان فقط در حال پیش رفتنه یا واقعا تحت کنترل قرار داره.