آخرین بروزرسانی: اردیبهشت 1405
بررسی علمی محتوا: دکتر نبی
مراحل ارتودنسی دندون معمولا از معاینه اولیه شروع میشه و بعد از تهیه مدارک تشخیصی، برنامه ریزی درمان، نصب دستگاه، تنظیمات دوره ای، برداشتن دستگاه و مرحله نگهداری ادامه پیدا میکنه. در مطب دکتر نبی در ونک تهران، این مراحل با توجه به شرایط فک و دندون هر بیمار انجام میشه تا درمان دقیق تر و نتیجه نهایی ماندگارتر باشه.
در ادامه با 7 مرحله ارتودنسی در مطب دکتر نبی آشنا میشی.
- معاینه اولیه و بررسی وضعیت دندونها
- تکمیل مدارک تشخیصی انواع ارتودنسی
- نصب دستگاه انواع ارتودنسی
- مراجعات دوره ای برای تنظیم انواع ارتودنسی
- پایان درمان و برداشتن دستگاه انواع ارتودنسی
- مرحله نگهداری یا ریتنشن انواع ارتودنسی
- تهیه مدارک پایان درمان و پیگیری
مرحله 1 معاینه اولیه و بررسی وضعیت دندونها
معاینه اولیه در ارتودنسی مرحله ایه که در آن وضعیت دندوان ها، فک ها، بایت، لثه و فضای موجود برای حرکت دندون ها بررسی میشه. در این جلسه، دکتر نبی با معاینه بالینی و بررسی عکس های رادیولوژی، مشکل اصلی را تشخیص میده و مشخص میکنه که درمان ارتودنسی چگونه باید شروع بشه.
در این جلسه موارد زیر رو بررسی میکنن:
- میزان نامرتبی دندونها
- نحوه قرارگیری فک بالا و پایین (بایت)
- وضعیت سلامت لثه ها
- فضای موجود در قوس دندونی
- احتمال نیاز به کشیدن دندون
- وجود ناهنجاری های فکی
- بررسی عکس رادیولوژی OPG برای ارزیابی وضعیت دندونها، ریشه دندونها و موقعیت آنها در فک
- بررسی عکس لترال سفالومتری برای تحلیل زوایا و روابط فک ها و بررسی الگوی رشد صورت
- بررسی مشکل، درخواست و نیاز خود بیمار
بعد از ویزیت، مدارک بیمار کامل بررسی میشه و پس از صحبت با بیمار یا والدین، طرح درمان اختصاصی و مناسب یا شرایط او مشخص میشه.
در این مرحله تصمیم گیری میشه که:
- کدام نوع ارتودنسی مناسب تره؟
- آیا نیاز به کشیدن دندون وجود داره؟
- آیا از دستگاه های ارتوپدی فک باید استفاده شه؟
- مدت تقریبی درمان چقدره؟
- هزینه ارتودنسی چقدره؟
مرحله 2 تکمیل مدارک تشخیصی
تکمیل مدارک تشخیصی در ارتودنسی برای ثبت وضعیت اولیه دندون ها و صورت بیمار انجام میشه. این مدارک به پزشک کمک میکنه روند پیشرفت درمان را در جلسات بعدی و در پایان ارتودنسی به طور دقیق بررسی و مقایسه کنه.
این مدارک معمولا شامل موارد زیر است:
- عکس های فتوگرافی داخل دهان و صورت
- اسکن دیجیتال از دندونها
راستی تو مطب دکتر نبی در ونک از پرونده کاغذی خبری نیست و تمام مراحل درمان به صورت دیجیتال ثبت میشه. این کار باعث میشه اطلاعات، عکس ها و روند درمان هر بیمار دقیق تر ثبت و راحت تر بررسی بشه و پیگیری مراحل درمان هم سریع تر و منظم تر انجام بشه.
مرحله 3 نصب دستگاه های ارتودنسی
در مرحله نصب دستگاه ارتودنسی، درمان به صورت رسمی شروع میشه. بعد از مشخص شدن طرح درمان، دستگاه مناسب برای مرتب کردن دندون ها و اصلاح رابطه فکی روی دندون ها نصب میشه یا در بعضی روش ها به بیمار تحویل داده میشه تا درمان طبق برنامه ادامه پیدا کنه.
بسته به نوع درمان، ممکنه از یکی از انواع ارتودنسی زیر استفاده شه:
- ارتودنسی ثابت با براکت کانونشنال یا سلف لیگیت
- ارتودنسی نامرئی با الاینر شفاف
- پلاک های ارتودنسی متحرک
- دستگاه های ارتوپدی فک
در ارتودنسی ثابت، بند ارتودنسی و براکت ها با کامپوزیت مخصوص روی دندونها چسبونده میشن و سیم ارتودنسی از داخل براکت ها عبور داده میشه. این سیم به مرور زمان نیروی ملایم و کنترل شده ای وارد میکنه و باعث میشه دندونها به تدریج در مسیر درست حرکت کنن.
در ارتودنسی نامرئی با الاینر، ابتدا اسکن دیجیتال از دندونها گرفته میشه و دکتر نبی شخصا طراحی دیجیتال حرکت دندونها رو انجام میده. در این روش نیروها کاملا دقیق و کنترل شده طراحی میشن تا دندونها مرحله به مرحله حرکت کنن. بعد از طراحی، الاینرها توسط تیم اختصاصی مطب ساخته میشن. وقتی الاینرها آماده شدن، اتچمنت های کوچیک روی بعضی از دندونها چسبونده میشه و الاینرها به بیمار تحویل داده میشه تا طبق برنامه مشخص از اونها استفاده کنه.
در پلاک های ارتودنسی متحرک مخصوص کودکان، ابتدا از دندونها قالبگیری انجام میشه. بعد از اون، تکنسین اختصاصی لابراتوار دکتر نبی پلاک ارتودنسی رو با توجه به دستور درمانی طراحی و آماده میکنه و بعد از آماده شدن، پلاک به بیمار تحویل داده میشه و نحوه استفاده از اون توضیح داده میشه.
در دستگاه های ارتوپدی فک هم بسته به نوع مشکل فکی، دستگاه مناسب طراحی و ساخته میشه تا به هدایت رشد فک ها در سنین رشد کمک کنه. این دستگاه ها بیشتر برای کودکان و نوجوانانی استفاده میشن که هنوز در سن رشد قرار دارن.
مرحله 4 مراجعات دوره ای برای تنظیم ارتودنسی
تنظیم ارتودنسی معمولا هر 4 تا 6 هفته انجام میشه. در این جلسات، روند حرکت دندون ها بررسی میشه و دستگاه ارتودنسی در صورت نیاز تنظیم میشه تا درمان طبق برنامه پیش بره و نتیجه نهایی دقیق تر و بهتر به دست بیاد.
در این جلسات بسته به نوع ارتودنسی، اقدامات متفاوتی انجام میشه.
اگه ارتودنسی ثابت باشه:
- سیم ارتودنسی تنظیم یا در صورت نیاز تعویض میشه
- نیروی مناسب برای ادامه حرکت دندونها اعمال میشه
- وضعیت براکت ها و سلامت دندونها بررسی میشه
- روند پیشرفت درمان کنترل میشه
اگه ارتودنسی نامرئی (الاینر) باشه:
- الاینر مرحله بعدی روی دندونها قرار داده میشه
- نحوه استفاده از الاینرها بررسی میشه
- روند حرکت دندونها و پیشرفت درمان کنترل میشه
اگه پلاک متحرک استفاده شده باشه:
- تنظیمات لازم روی پلاک انجام میشه
- نحوه استفاده از پلاک بررسی میشه
- روند پیشرفت درمان ارزیابی میشه
این مرحله در واقع بخش اصلی درمان ارتودنسی محسوب میشه و بسته به شدت نامرتبی دندونها، نوع درمان و همکاری بیمار، ممکنه از چند ماه تا حدود دو سال طول بکشه. مراجعه منظم به جلسات تنظیم ارتودنسی نقش مهمی در رسیدن به نتیجه مطلوب درمان داره.
مرحله 5 پایان درمان و برداشتن دستگاه ارتودنسی
برداشتن دستگاه ارتودنسی در پایان فاز فعال درمان انجام میشه؛ یعنی زمانی که دندون ها به موقعیت مناسب رسیدن و اصلاح رابطه فکی تا حد مطلوب انجام شده. در این مرحله، نتیجه درمان بررسی میشه و بیمار برای ورود به مرحله نگهداری آماده میشه.
در ارتودنسی ثابت در این مرحله:
- براکت ها از روی دندونها جدا میشن
- چسب های باقی مانده از روی دندونها پاک میشن
- سطح دندونها تمیز و پولیش میشه
- برای ساخت ریتینر قالبگیری یا اسکن انجام میشه
در ارتودنسی نامرئی (الاینر)، بعد از استفاده از آخرین الاینر و رسیدن دندونها به موقعیت نهایی:
- نتیجه درمان توسط دکتر بررسی میشه
- در صورت نیاز اصلاحات جزئی انجام میشه
- اتچمنها از روی دندون برداشته میشه
- برای حفظ نتیجه درمان، قالبگیری یا اسکن برای ساخت ریتینر انجام میشه
در درمان با پلاک های متحرک هم وقتی اصلاح مورد نظر کامل انجام شد:
- استفاده از پلاک درمانی متوقف میشه
- وضعیت نهایی دندونها بررسی میشه
- در صورت نیاز ریتینر برای حفظ نتیجه درمان ساخته میشه
این مرحله در واقع پایان فاز فعال درمان ارتودنسی محسوب میشه.
مرحله 6 نگهداری یا ریتنشن ارتودنسی
بعد از پایان درمان ارتودنسی، دند,ن ها ممکنه تمایل به برگشت به موقعیت قبلی خودشون داشته باشن. به همین دلیل خیلی از بیماران میپرسن: بعد از ارتودنسی دندونها برمیگرده؟. مرحله نگهداری یا ریتنشن با استفاده از ریتینر(Ritaner) انجام میشه تا نتیجه درمان حفظ بشه و دندون ها در جای درست خودشون ثابت بمونن.
استفاده از ریتینر یا نگهدارنده کمک میکنه نتیجه درمان ارتودنسی برای سال ها حفظ بشه و دندونها در موقعیت درست خودشون ثابت بمونن.
مرحله 7 تهیه مدارک پایان درمان و پیگیری دوره ای
مرحله تهیه مدارک پایان درمان و پیگیری دوره ای، برای ثبت نتیجه نهایی ارتودنسی و حفظ ماندگاری درمان انجام میشه. در این مرحله، عکس های لازم بعد از برداشتن ارتودنسی گرفته میشه و بیمار در فواصل مشخص برای بررسی وضعیت دندون ها و نگهدارنده به مطب مراجعه میکنه.
تهیه مدارک پایان درمان
عکس های فتوگرافی: بعد از برداشتن دستگاه ارتودنسی، عکس های صورت و داخل دهانی گرفته میشه تا نتیجه نهایی درمان به طور دقیق ثبت و مستند بشه.
چکاپ های بعد درمان
مراجعات دوره ای: ویزیت های منظم بعد از درمان برای بررسی حفظ نتیجه ارتودنسی ضروریه. معمولا 1 ماه، 3 ماه، 6 ماه و بعد از اون سالی یک بار باید به مطب دکتر نبی مراجعه کنی تا موقعیت دندون ها و سلامت نگهدارنده بررسی بشه.
جدول مراحل ارتودنسی دندان
| مرحله | کاری که انجام میشه | مدت تقریبی |
|---|---|---|
| معاینه اولیه | بررسی وضعیت دندان ها، فک و نوع ناهنجاری | 30 تا 60 دقیقه |
| اسکن دیجیتال و عکس | ثبت اطلاعات لازم برای طرح درمان | 1 جلسه |
| نصب براکت | قرار دادن براکت ها یا شروع درمان با پلاک | 1 تا 2 ساعت |
| تنظیم دوره ای | بررسی روند درمان و اعمال تنظیمات لازم | هر 4 تا 6 هفته |
| ریتینر | تثبیت نتیجه درمان بعد از پایان ارتودنسی | حداقل 1 سال استفاده مداوم، سپس تا 3 سال روزی 12 ساعت |
مدت زمان مراحل ارتودنسی چقدر است؟
مدت زمان مراحل ارتودنسی به شدت نامرتبی دندون ها، سن بیمار، نوع دستگاه و میزان همکاری خودت بستگی داره. معمولا درمان ارتودنسی از چند ماه تا حدود 2 سال یا بیشتر طول میکشه، اما زمان دقیق فقط بعد از معاینه، بررسی عکس ها و مشخص شدن طرح درمان معلوم میشه.
به طور کلی، مراحل ارتودنسی دندون از معاینه و تهیه مدارک شروع میشه، بعد به نصب دستگاه، مراجعات منظم برای تنظیم و در نهایت برداشتن ارتودنسی و استفاده از نگهدارنده میرسه. طولانی ترین بخش درمان معمولا مربوط به حرکت تدریجی دندون ها و پیگیری های دوره ایه. هرچقدر جلسات منظم تر انجام بشه و مراقبت ها بهتر رعایت بشه، روند درمان دقیق تر و قابل پیش بینی تر پیش میره.
تفاوت مراحل ارتودنسی ثابت و متحرک چیست؟
مراحل ارتودنسی ثابت و متحرک در اصل مسیر مشابهی دارن: معاینه، عکس برداری، طرح درمان، شروع درمان، کنترل های دوره ای و نگهداری بعد از پایان کار. تفاوت اصلی در نوع دستگاه و میزان وابستگی درمان به همکاری بیمار است.
در ارتودنسی ثابت، براکت و سیم روی دندون ها قرار میگیره و حرکت دندون ها با تنظیم های دوره ای توسط دندانپزشک انجام میشه. این روش معمولا برای نامرتبی های متوسط تا شدید، مشکلات بایت و جابجایی های دقیق تر مناسب تره.
در ارتودنسی متحرک، پلاک یا الاینر شفاف باید طبق برنامه استفاده بشه و اگر بیمار همکاری کافی نداشته باشه، درمان کندتر میشه یا نتیجه ضعیف تر درمیاد. انتخاب بین این دو روش به وضعیت دندون ها، فک و هدف درمان بستگی داره.
مراحل ارتودنسی در کودکان و بزرگسالان چه فرقی دارد؟
مراحل ارتودنسی در کودکان و بزرگسالان از نظر روند کلی شبیه هم هست، اما هدف درمان و نوع تصمیم گیری تفاوت داره. در کودکان، چون فک هنوز در حال رشده، متخصص ارتودنسی میتونه علاوه بر مرتب کردن دندون ها، رشد فک و رویش دندون های دائمی رو هم مدیریت کنه. همین موضوع باعث میشه بعضی مشکلات زودتر و ساده تر کنترل بشن.
در بزرگسالان، رشد فک کامل شده و درمان بیشتر روی جابجایی دندون ها، اصلاح بایت و بهبود نظم و ظاهر لبخند تمرکز داره. در این گروه معمولا سلامت لثه، استخوان اطراف دندون، ترمیم های قبلی، دندون های از دست رفته و شرایط کلی دهان با دقت بیشتری بررسی میشه تا بهترین روش درمان انتخاب بشه.
مراقبت های لازم در طول مراحل ارتودنسی
مراقبت های ارتودنسی تاثیر مستقیم روی سرعت درمان، کیفیت نتیجه و ماندگاری مرتب شدن دندون ها دارن. در طول مراحل ارتودنسی باید بهداشت دهان و دندون رو دقیق رعایت کنی، خوراکی های خیلی سفت و چسبنده رو کمتر بخوری، جلسات ویزیت رو منظم بری و اگر از پلاک متحرک یا الاینر استفاده میکنی، دستگاه رو طبق دستور دکتر داخل دهان نگه داری.
در ارتودنسی ثابت، شکستن براکت یا آسیب دیدن سیم میتونه درمان رو عقب بندازه. در ارتودنسی متحرک هم استفاده نکردن منظم از دستگاه، باعث کند شدن جابجایی دندون ها میشه. مسواک زدن دقیق، استفاده از وسایل کمکی برای تمیز کردن اطراف براکت ها و اطلاع دادن سریع مشکلات به مطب، از مهم ترین مراقبت هایی هستن که روی نتیجه نهایی درمان اثر میذارن.
جمع بندی مراحل ارتودنسی
مراحل ارتودنسی برای همه افراد یکسان نیست و با توجه به سن، شدت نامرتبی دندون ها، شرایط فک و نوع درمان فرق میکنه. مدت زمان درمان، تفاوت ارتودنسی ثابت و متحرک، شرایط کودکان و بزرگسالان و رعایت مراقبت های روزانه، همگی روی نتیجه نهایی اثر دارن. برای همین، بهترین راه اینه که بعد از معاینه تخصصی، طرح درمان مناسب شرایط خودت رو دریافت کنی.
اگه میخوای بدونی برای شرایط دندون های تو کدوم روش مناسب تره و مراحل ارتودنسی چقدر طول میکشه، برای مشاوره و معاینه با مطب دکتر نبی در ونک تهران تماس بگیر.
02188873135 - 02188873136 - 09912806784 تماس تلفنی